مقدار و علل تلفات و دورریز کاهو در طول زنجیرۀ عرضه در کشور

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان

5 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان

6 موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

7 رکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان‌رضوی

8 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران

9 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان

چکیده

کاهو به‌عنوان یکی از سبزی‌های برگی پرمصرف با تلفات و دورریز قابل ملاحظه‌ای در زنجیرۀ عرضه مواجه است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که از هر 100 تن کاهوی تولیدی در کشور تنها 45 تن آن مصرف و 55 تن آن از زنجیرۀ مصرف انسان خارج می‌شود. زیان اقتصادی این حجم از ضایعات حدود 9/3 همت برآورد شده است که سبب هدررفت نهاده‌های کشاورزی مانند آب و آلودگی‌های زیست‌محیطی می‌شود. عامل ایجاد تلفات در سطح مزرعه ریشه در عوامل مدیریتی (عدم کنترل آفات و بیماری‌ها و تنش آبی)، اقتصادی (پایین بودن کشش بازار) و سیاست‌گذاری‌ها (نبود الگوی کشت برای تنظیم عرضه و تقاضا و تعادل در قیمت) دارد. در حلقۀ فراوری، دورریز به ۷/۳۶ درصد می‌رسد که عمدتاً ناشی از ضعف در زیرساخت‌های سرمایشی و مدیریت ناکارآمد در فصول گرم دارد. در خرده‌فروشی نیز انتقال عیوب از حلقه‌های قبلی، کمبود تجهیزات کنترل دما و رطوبت نسبی و عدم وجود بسته‌بندی‌های مناسب، سبب دورریز 30 درصدی کاهو می‌شود. نبود زنجیرۀ سرد یکپارچه و روش‌های سنتی حمل‌ونقل و بسته‌بندی، مهم‌ترین عامل تشدید تلفات محسوب می‌شوند. راهکارهای پیشنهادی شامل بهبود مدیریت مزرعۀ کاهو، اصلاح ساختار حمل‌ونقل، توزیع و بسته‌بندی آن، استقرار زنجیرۀ سرد و اجرای برنامه‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی برای فعالان زنجیرۀ عرضه می‌تواند تلفات و دورریز کاهو را تا 50 درصد کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات