1
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان
2
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، بخش فنی و مهندسی
3
موسسه آموزش عالی گلستان
چکیده
برنج یکی از مهمترین اقلام غذایی در ایران است و نقشی اساسی در امنیت غذایی، فرهنگ غذایی و اقتصاد کشاورزی کشور ایفا میکند. سطح زیر کشت برنج در ایران حدود 792 هزار هکتار است که با تولید سالانه 6/3 میلیون تن نیاز کشور را تأمین میکند. بااین حال به دلیل افزایش تقاضا در بعضی ماهها و برقراری توازن بین عرضه و تقاضا و نیز قیمت پایینتر برنجهای وارداتی سالانه حدود 2/1 میلیون تن برنج از سوی کشورهای پاکستان، هند و امارات متحده عربی وارد کشور میشود. در کشور 258 کارخانه شالیکوبی و فرآوری فعال با ظرفیت 962 هزار تن در سال وجود داشته که تمرکز اکثر آنها بر بوجاری و آسیاب میباشد. میزان سطح ضایعات برنج از برداشت تا مرحله مصرف نهایی حدوداً 22 درصد است که بیشترین سهم آن به فرآیند تبدیل اختصاص دارد که 43/10 درصد از کل ضایعات را شامل میشود. راهکارهای پیشنهادی بر استفاده از کمباین هول کراپ، خشککردن مرحلهای، فناوریهای نوین در ماشین آلات سورتینگ مانند سورتر اپتیکال، بکارگیری فرآیندهایی مانند تمپرینگ و یا پاربویلینگ و نیز ترکیب چند سری سفیدکن سایشی و یک پولیشر اصطکاکی تأکید دارند تا موجب بهینهسازی کیفیت برنج و هزینه گردند.
)